Alleen maar SMART is niet SLIM

Veel managers en medewerkers vinden resultaatsturing een van de lastigste aspecten van nieuwe manieren van werken. Ze maken wel afspraken, maar vinden dat die eigenlijk niet voldoen als kaders voor sturing op basis van vertrouwen en verantwoordelijkheid. In de praktijk worstelen ze met de formats die door HR worden aangereikt: rigide formulieren die zowel letterlijk als figuurlijk te weinig ruimte bieden voor individueel maatwerk. En SMART wordt nog te vaak als ultieme toetssteen voor resultaatafspraken gehanteerd.

Het maken van goede resultaatafspraken is ook helemaal niet gemakkelijk. Maar ook voor dit onderdeel van nieuwe manieren van werken geldt: laat ruimte voor individueel maatwerk. Met SMART is op zich niets mis. Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden zijn prima criteria om in het achterhoofd te houden, maar staar je er niet blind op.

De essentie van het maken van resultaatafspraken is dat medewerkers met een duidelijk doel voor ogen naar hun werk komen. Dat ze weten waar hun organisatie voor staat en welke bijdrage, van hen en van het team waar ze deel van uitmaken, wordt verwacht. Zo concreet mogelijk. Het belangrijkste ‘trucje’ om die doelen zo concreet mogelijk te maken is deze van jaar tot jaar vast te stellen. Wat willen we als team in 2015 bereiken om ervoor te zorgen dat we er in december 2015 beter voorstaan dan in januari 2015? Waar zetten we op in? Wat zijn onze prioriteiten? En waar zeggen we ‘nee’ tegen? Durf te kiezen. In veel organisaties ontbreken jaarplannen voor teams of zijn die plannen niet concreet genoeg om als basis te dienen voor individuele resultaatafspraken.  Als je medewerkers betrekt bij het opstellen van het jaarplan van hun team, is het ook gemakkelijker om tot individuele jaarplannen te komen.

Staar je je te veel blind op SMART ? Dan:

  • Verdwijnt ‘de bedoeling’ achter de horizon.
  • Verwar je verifieerbaar met meetbaar.
  • Prikkel je te weinig tot effectief gedrag.

Met SMART raakt de bedoeling, het ‘waarom’ achter de resultaatafspraken uit beeld. En bij het invoeren van een nieuwe manier van werken is het nu juist zo belangrijk dat medewerkers meer verantwoordelijkheid nemen en ook de ruimte krijgen om redenerend vanuit ‘de bedoeling’ zelfsturend te opereren. Meer hierover lees je hier.

Het is belangrijk dat die bedoeling vertaald wordt in objectief verifieerbare resultaatafspraken. De M in SMART staat voor ‘meetbaar’ en is daarmee een kwantitatieve benadering. Daarmee gaat SMART voorbij aan het gegeven dat het ook heel goed mogelijk is tot kwalitatief meetbare afspraken te komen. Deze presentatie vertelt daar meer over.

De kans dat je doelstellingen realiseert, wordt groter als je je een beeld vormt van het concrete gedrag dat nodig is om die doelstellingen te bereiken. Zoals ‘de bedoeling’ dus in abstractieniveau boven de doelstelling ligt, liggen gedrag en acties daaronder. Doelstellingen vertalen in MAP-gedrag vergroot de kans dat gehandeld wordt in lijn met de bedoeling en dat de doelstellingen gerealiseerd worden. Daarbij staat map voor Meetbaar, Actief en Persoonlijk.

Meer informatie over dit onderwerp, neem dan contact op met Vincent Cornelissen.