Van data naar doen: dit leert de eerste lichting van de Post-HBO Datagedreven werken

Toen YNNO de Post-HBO Datagedreven werken ontwikkelde, was dat niet omdat er nog geen opleidingen over datagedreven werken bestonden. Integendeel. Het aanbod is divers. Maar volgens Marc ontbrak er iets. “Je ziet veel opleidingen die heel specifiek één onderdeel van het domein behandelen. Aan de andere kant heb je de zwaardere, meer theoretische opleidingen. Wat wij misten, was een opleiding die datagedreven werken in de volle breedte behandelt én deelnemers in staat stelt om er direct in hun eigen organisatie mee aan de slag te gaan.”

Dat betekent dat de opleiding verder kijkt dan data of techniek alleen. Governance, rollen, kennis en kunde, hard skills én soft skills komen allemaal aan bod. Want datagedreven werken is volgens Marc uiteindelijk vooral een organisatievraagstuk.

De moeilijkste stap? De juiste vraag stellen

Dat klinkt misschien verrassend. Bij datagedreven werken denk je al snel aan dashboards, systemen, analyses en grote hoeveelheden data. Maar daar begint het volgens Marc niet.

“Wat wij in de praktijk zien, is dat het stellen van de juiste datavraag en vervolgens met elkaar het goede antwoord formuleren vaak het aller moeilijkste is. Binnen veel organisaties is ontzettend veel data beschikbaar, maar als je niet de juiste vraag stelt, krijg je ook niet het juiste antwoord.”

Daarom leren deelnemers niet alleen wat er technisch mogelijk is, maar vooral hoe ze een datavraagstuk goed formuleren en organiseren. Welke vraag wil je eigenlijk beantwoorden? Wat heeft je organisatie daarvoor nodig? Wie moet je betrekken? En hoe zorg je ervoor dat de verandering duurzaam onderdeel wordt van de bedrijfsvoering? Precies daarin ziet Marc bij de eerste deelnemers al duidelijke stappen.

Van ‘we moeten iets met data’ naar een concreet plan

De eerste lichting laat meteen zien hoe verschillend de uitgangsposities kunnen zijn. Sommige deelnemers zijn al volop bezig met datagedreven werken. Zo volgt één van de deelnemers de opleiding omdat hij binnen zijn organisatie een programma rondom datagedreven werken leidt en ruimte heeft gekregen om zichzelf intensief in het onderwerp te verdiepen.

Andere deelnemers beginnen juist met een veel bredere vraag. Hun organisatie verzamelt bijvoorbeeld al volop data, maar weet nog niet goed hoe die informatie kan worden ontsloten en benut.

Marc: “Je ziet een deelnemer dan binnenkomen met het besef: we moeten hier iets mee, onze organisatie heeft een ambitie en ikzelf ook, maar waar begin ik? Gedurende de opleiding wordt zo iemand steeds beter in staat om te formuleren wat het echte datavraagstuk is en wat er binnen de organisatie nodig is om daarmee aan de slag te gaan.”

Die verschillende niveaus blijken juist waardevol. Deelnemers maken tijdens de opleiding namelijk ook kennis met elkaars vraagstukken. Daardoor krijgen ze een kijkje in andere organisaties en sectoren. “Dat levert veel inspiratie en nieuwe perspectieven op. Als je lang binnen één organisatie werkt, word je toch makkelijker blind voor bepaalde mogelijkheden. Door te zien hoe iemand uit een andere organisatie of branche naar een vraagstuk kijkt, verbreed je je eigen blik.”

Een stevige opleiding, met een officieel kwaliteitsstempel

Praktijkgericht betekent overigens niet vrijblijvend. De Post-HBO is geaccrediteerd en voldoet daarmee aan de normen die aan een registeropleiding worden gesteld. Volgens Marc is dat een belangrijk onderscheid. Dit is de enige geaccrediteerde opleiding binnen het vakgebied op dit niveau.

De opleiding vraagt dan ook een serieuze tijdsinvestering. Er zijn ongeveer honderd contacturen en daarnaast besteden deelnemers tijd aan voorbereiding, opdrachten, hun eigen praktijkvraagstuk en examens. “Als je zo’n intensieve opleiding gaat volgen, moet je dat echt zelf willen. Die motivatie is belangrijk.”

Daarom start het traject altijd met een intake. Daarin wordt gekeken naar vooropleiding, werkervaring en het vraagstuk waarmee iemand aan de slag wil. Ook als dat vraagstuk nog niet helemaal scherp is, hoeft dat geen probleem te zijn. “We hebben deelnemers die al precies weten wat ze willen en mensen die nog vrij blanco beginnen. Beide kunnen we goed bedienen. Tijdens de intake kijken we samen waar iemand staat en of de opleiding op dat moment passend en haalbaar is.”

Met de eerste lichting wordt ook de opleiding beter

De eerste groep levert YNNO bovendien waardevolle inzichten op voor 2027. Zowel deelnemers als docenten geven gedurende het traject feedback. Die wordt gebruikt om het curriculum verder aan te scherpen. Soms zit dat in inhoud, soms juist in heel praktische zaken. Want na een halve werkdag nog tot 21.30 uur in een collegezaal zitten, vraagt bijvoorbeeld om andere werkvormen dan een college aan het begin van de middag.

Marc is vooral trots op hoe de opleiding in het eerste jaar staat. De accreditatie werd direct toegekend, er bleek binnen YNNO veel enthousiasme om colleges te verzorgen en ook voor specialistische onderdelen werden sterke externe docenten gevonden. “En het belangrijkste is natuurlijk dat de feedback van de deelnemers goed is. Tegelijkertijd blijven we kritisch kijken: wat kunnen we volgend jaar nog beter doen?”

Iets voor jou in 2027?

Voor professionals die datagedreven werken binnen hun organisatie verder willen brengen, maar nog twijfelen of de Post-HBO de juiste stap is, heeft Marc vooral één advies: ga het gesprek aan! “Een intake is vrijblijvend. We kunnen samen verkennen waar je nu staat, wat je wilt leren en of deze opleiding daarbij past.”

En misschien is dat wel precies wat deze Post-HBO typeert. Je hoeft niet eerst dé data-expert van je organisatie te zijn. Je moet vooral nieuwsgierig zijn, een vraagstuk willen aanpakken en bereid zijn om serieus te investeren in je ontwikkeling.

Want data verzamelen doen veel organisaties inmiddels genoeg. De echte uitdaging begint daarna: de juiste vragen stellen en die data daadwerkelijk omzetten in betere keuzes!