Hoe bereken je de toekomstige ruimtebehoefte bij hybride werken?

Je berekent de toekomstige ruimtebehoefte bij hybride werken in vier stappen. Meet eerst de werkelijke bezetting. Schat daarna hoeveel medewerkers je over drie tot vijf jaar hebt. Reken vervolgens met de piekdag in plaats van het gemiddelde. Vertaal het aantal werkplekken ten slotte naar vierkante meters, inclusief ruimte voor overleg en ondersteuning.

Veel organisaties slaan de eerste stap over en rekenen met aannames. Het gevolg is een kantoor dat op dinsdag te vol zit en op vrijdag half leeg staat.

Begin met de werkelijke bezetting

Een goede berekening start met datagedreven werken op basis van betrouwbare cijfers. Vraag niet alleen wat medewerkers zeggen te doen, maar meet wat er gebeurt. Badgegegevens, wifiverbindingen, reserveringssystemen en handmatige tellingen geven samen een betrouwbaar beeld. Meet liefst vier tot zes weken, zodat vakanties en uitschieters het beeld niet vertekenen.

Neem als rekenvoorbeeld een organisatie met 400 medewerkers. Het management denkt dat gemiddeld de helft van de mensen op kantoor is. De meting laat zien dat dinsdag tot en met donderdag op 65 procent uitkomen. Op vrijdag blijft de bezetting onder de 25 procent. Dat verschil bepaalt de rest van je berekening.

Bij huisvesting en werkplek begint YNNO daarom met onderzoek naar wat er in jouw organisatie werkelijk speelt. Pas daarna ontstaat een plan dat past bij hoe mensen echt werken.

Schat de ontwikkeling van het aantal medewerkers

Ruimtebehoefte kijkt vooruit. Je hebt dus een personeelsprognose nodig. Vraag HR naar groei, krimp, uitstroom door pensionering en nieuwe taken door beleid of wetgeving. Kies een horizon die aansluit op je huurcontract of investeringsplan.

Reken met personen en niet met fte. Een medewerker die drie dagen werkt, heeft op die dagen nog steeds een plek nodig. Als je fte als uitgangspunt neemt, onderschat je de behoefte.

Een voorbeeld: een verzekeraar digitaliseert de klantenservice. Die afdeling krimpt met tien procent, terwijl het datateam groeit. Het totaal blijft ongeveer gelijk, maar het type werk verandert. Het datateam heeft meer concentratieplekken en overlegruimtes nodig. Je ruimtebehoefte verandert dus ook als het aantal medewerkers gelijk blijft.

Reken met de piekdag, niet met het gemiddelde

Het gemiddelde misleidt, omdat medewerkers op dezelfde dagen komen. Teams plannen overleggen midden in de week, en klanten en collega’s verwachten dat ook. Een kantoor dat op het gemiddelde is gebouwd, zit op die dagen te krap.

Bepaal daarom de piekbezetting per dag. Kijk bij voorkeur naar een stabiele piek, zoals de bezetting die op 90 procent van de dagen niet wordt overschreden. Zo ontwerp je niet voor die ene drukste dag van het jaar. Voeg daarna een buffer toe van ongeveer tien procent voor gasten, projectteams en onzekerheid. Het rekenvoorbeeld ziet er dan zo uit:

  • 400 medewerkers maal 65 procent piekbezetting geeft 260 werkplekken.
  • Met tien procent buffer kom je op 286 werkplekken.
  • Rekenen met het gemiddelde van 50 procent geeft slechts 200 werkplekken. Op piekdagen zou je dan ruim 80 plekken tekortkomen.

Dat komt neer op ongeveer 0,7 werkplek per medewerker. Het kengetal volgt dus uit je eigen data. Je neemt het niet over van een andere organisatie.

Vertaal werkplekken naar vierkante meters

Een kantoor bestaat uit meer dan bureaus. Je hebt ook overlegruimtes, stiltewerkplekken, ontmoetingsplekken, een koffiecorner, facilitaire ruimte en verkeersruimte. Je kunt hiervoor een vaste toeslag per werkplek gebruiken. Nauwkeuriger is om per ruimtetype te rekenen.

Stel dat je ontwerp 10 m² vloeroppervlak per werkplek nodig heeft, inclusief alle ondersteunende ruimte. Dan heb je voor 286 werkplekken 2.860 m² nodig. Dat getal is een aanname. Vervang het door het cijfer uit je eigen ontwerp of vlekkenplan zodra dat er is.

Let op de verschuiving binnen die vierkante meters. Door hybride werken groeit de vraag naar kleine overlegruimtes met goede apparatuur voor beeld en geluid. Het aantal vaste bureaus daalt juist. Reken daarom per ruimtetype als je kantoorconcept sterk verandert.

Stel dat je kantoor nu 4.500 m² groot is. Dan zie je een overschot van ruim 1.600 m². Die uitkomst is de basis voor keuzes als verkleinen, onderverhuren of herinrichten. YNNO ondersteunt deze afweging met vastgoedadvies en scenarioanalyse, bijvoorbeeld via vastgoedadvies en projectmanagement.

Werk met scenario’s in plaats van één getal

Niemand weet precies hoe werkpatronen en personeelsaantallen zich ontwikkelen. Eén getal geeft schijnzekerheid. Werk daarom met minstens drie scenario’s: een lage, een verwachte en een hoge variant. Hieronder zie je hoe dat eruitziet voor de organisatie uit het voorbeeld.

Scenario Medewerkers Piekbezetting Werkplekken incl. 10% buffer Vloeroppervlak (10 m² per plek)
Laag 360 55% 218 2.180 m²
Verwacht 400 65% 286 2.860 m²
Hoog 460 75% 380 3.800 m²

Het verschil tussen laag en hoog is ruim 1.600 m². Dat is groot genoeg om je huisvestingsbesluit te beïnvloeden. Je ziet ook welke aanname het meeste uitmaakt. In dit voorbeeld is dat de piekbezetting, meer dan de personeelsgroei.

Kies daarna een oplossing die meerdere scenario’s aankan. Denk aan flexibele indelingen, een huurcontract met uitbreidingsopties of ruimte die je tijdelijk kunt verhuren. Zo hoef je niet te gokken op één toekomst.

Laat gedrag meewegen in je berekening

Je piekbezetting is geen natuurwet. Teamafspraken, ankerdagen en leiderschap beïnvloeden direct wanneer mensen komen. Voert de directie vaste teamdagen op dinsdag en donderdag in, dan stijgt de piek op die dagen snel naar 80 procent. Spreiden de teams hun overleg over de week, dan daalt de piek juist.

Neem deze keuzes dus mee in je rekenmodel. Bepaal eerst welke afspraken je wilt en bereken dan de ruimte die daarbij past. Andersom werkt het slecht: een kantoor dat is ontworpen voor 65 procent piek raakt overvol als de gewoonten veranderen.

Dit raakt het vakgebied van gedrag en verandering. Communicatie, training van leidinggevenden en duidelijke teamafspraken zorgen dat de aannames in je berekening ook in de praktijk kloppen. Herijk je berekening bovendien elk jaar met nieuwe bezettingsdata. Zo blijft je ruimtebeeld actueel.

Van berekening naar besluit

Een goede ruimteberekening combineert vier dingen: gemeten bezetting, een realistische personeelsprognose, rekenen met de piekdag en scenario’s voor de onzekerheid. Daarmee vervang je onderbuikgevoel door een onderbouwde keuze. Bovendien kun je die keuze uitleggen aan directie, ondernemingsraad en medewerkers.

Wil je weten wat dit voor jouw organisatie betekent? YNNO helpt je met meten, rekenen en het vertalen van de uitkomsten naar een kantoorconcept dat past bij jouw medewerkers. Begin gerust met een eerste verkenning van je eigen bezettingsdata. Dan zie je al snel waar de grootste winst ligt.

Veelgestelde vragen over hoe bereken je de toekomstige ruimtebehoefte bij hybride werken

Hoeveel werkplekken heb je nodig per medewerker bij hybride werken?

Dat hangt af van je piekbezetting en je buffer. Bij hybride werken is het aantal werkplekken meestal lager dan het aantal medewerkers. In het rekenvoorbeeld in dit artikel komt het uit op ongeveer 0,7 werkplek per medewerker. Gebruik dit getal niet zomaar voor jouw organisatie. Bepaal het met je eigen bezettingsdata.

Hoe vaak moet je de ruimtebehoefte opnieuw berekenen?

Doe dit minimaal één keer per jaar met nieuwe bezettingsdata. Reken ook opnieuw bij grote veranderingen. Denk aan een fusie, nieuw werkbeleid, een reorganisatie of een aflopend huurcontract. Zo voorkom je dat je beslissingen baseert op verouderde aannames.

Welke gegevens heb je nodig voor een betrouwbare berekening?

Je hebt vier dingen nodig: bezettingsdata van minimaal enkele weken, een personeelsprognose per afdeling, een overzicht van de huidige ruimtes en inzicht in de werkprofielen van medewerkers. Met alleen een gemiddelde of een enquête kom je minder ver. Metingen laten zien wat mensen echt doen.